X
تبلیغات
hashemipoor - برخی از سخنان حضرت امام خمینی(ره) درباره دانش اندوزی

hashemipoor

برخی از سخنان حضرت امام خمینی(ره) درباره دانش اندوزی

علم و عمل

با اراده و عزم راسخ خود به طرف علم و عمل و کسب دانش و بینش حرکت نمایید که زندگی زیر چتر علم و آگاهی، آن قدر شیرین و انس با کتاب و قلم و اندوخته ها، آن قدر خاطره آفرین و پایدار است که همه تلخی ها و ناکامی های دیگر را از یاد می برد.

جدیت در تحصیل علم

عزیزانم،... تقوا و پاکی و پاکدامنی را پیشه کنید و نظم [را] در زندگی و تمامی مراحل آن حکم فرما سازید و با جدیت به تحصیل علوم و کسب معارف و بهره وری از استعدادهای الهی خود بپردازید.

سرافرازی و اعتلای کشور

سلام بر جوانان برومندی که با سلاح علم، در سرفرازی و اعتلای کشور ـ کشور عزیز اسلامی ـ کوشا و در رسیدن به هدف های انسانی ـ اسلامی، از هیچ زحمت و کوشش دریغ ندارند.

به دست آوردن استقلال

برای به دست آوردن استقلال فکری و بیرون رفتن از زندان وابستگی، خود و مفاخر و مآثر ملی و فرهنگی خود را دریابید. باید کوشش در راه علم و به دست آوردن تخصص در رشته های مختلف، اساس فعالیت جوانان دانشجوی عزیز ما باشد، که نیازمندی های میهن به دست خود آنها برآورده و کشور ما با کوشش شما خودکفا شود.

راه طولانی

بشریت با همه پیشرفت هایش در علوم و فنون، در گهواره طفولیت دانش است و تا رسیدن به بلوغ کامل، راه طولانی در پیش است.

سرنوشت یک کشور

سرنوشت یک کشور و یک ملت و یک نظام، بعد از توده های مردم، در دست طبقه تحصیل کرده است و هدف بزرگ استعمار نو، به دست گرفتن مراکز این قشر بوده است.

رسول اکرم(ص) و دو حلقه جمعیت

رسول اکرم(ص) وارد مسجد مدینه شد. چشمش به دو اجتماع افتاد که هر دسته، حلقه ای تشکیل داده، سرگرم کاری بودند. دسته ای مشغول عبادت و ذکر و دسته دیگر به تعلیم و تعلم و یاد دادن و یاد گرفتن سرگرم بودند. هر دو دسته را از نظر گذرانید و از دیدن آنها مسرور شد. به کسانی که همراهش بودند رو کرد و فرمود: «این هر دو دسته کار نیک می کنند و اهل سعادتند». آنگاه فرمود: «اما من برای آموزش و دانا کردن فرستاده شده ام». سپس خود به طرف همان دسته که به کار تعلیم و تعلم اشتغال داشتند رفت و در حلقه آنها نشست.

علم آموزی، وظیفه ای همگانی

حضرت محمد(ص) می فرمایند: «آموختن علم بر هر مسلمانی واجب است». قبل از ظهور اسلام، بعضی از جوامع متمدن تحصیل علم را از حقوق و امتیازات طبقات خاص می دانستند و برای سایرین چنین حقی قایل نبودند؛ اما در اسلام نه تنها «آموختن دانش»، به عنوان یک حق از امتیازات کسی نیست، بلکه تحصیل آن بر همه افراد واجب است.

تحصیل علم شرطی سنی ندارد.

ممکن است تکلیف یا عملی از لحاظ زمان محدودیت داشته باشد و در هر زمانی نتوان به آن پرداخت مثلاً روزه واجب، وقت و زمان معین دارد و نیز نماز در وقت معینی باید گزارده شود. اما تحصیل علم به هیچ زمان و سن و سالی محدود نمی شود. در حدیث آمده است:

«در همه عمر، از گهواره تا لحظه مرگ، در جستجوی علم باشید».

دانش آموزان، مهم ترین سرمایه

دانش آموزان مهم ترین سرمایه های حال و آینده کشورند؛ زیرا دو ویژگی مهم «تحرک و شادابی» و «پاکی و معصومیت» را در خود جمع کرده اند همان طور که در دوران پیروزی انقلاب و نیز در دوران جنگ تحمیلی به واسطه این دو ویژگی، ثمرات زیادی از سوی دانش آموزان نصیب کشور شد، در مرحله سازندگی نیز بهره های فراوانی می توان از این سرمایه عظیم برد. اما مهم ترین سرمایه های آینده اند، زیرا عامل اصلی انتقال ارزش های ملی و مذهبی به نسل پس از خودند و از طرفی سرمایه های مورد نیاز آینده کشور در زمینه های مختلف فنی، تخصصی و آموزشی را فراهم می کنند.

توقعات غیرمنطقی

باید در توقعات و رفتار خود همیشه تعادل را حفظ کنیم. افراط در هر کاری بد است. روش های نادرست و رفتارهای غلط، چهره ارزش ها را زشت و منفور می کند. توقعات غیرمنطقی، تکرار مکررات، تأکیدهای خسته کننده، سرکوفت زدن و تحقیر کردن در مورد درس، عبادت، کار و مانند آن نتایج نامطلوبی را در پی خواهد داشت.

رفتار غیرمنطقی

برخی والدین درس فرزندان خود را بهانه ای برای ابراز ناراحتی ها و بی حوصلگی های خود قرار می دهند، و برای رفع سر و صدا و شیطنت فرزندان، آنها را به نشستن و درس خواندن مجبور می کنند و برای متقاعد کردن، محکوم کردن و ساکت کردن آنها پیوسته از درس خواندن آنان ایراد می گیرند. این رفتار غیرمنطقی که متأسفانه در روابط خانواده ها با دانش آموزان فراوان مشاهده می شود، درس را به ابزاری برای فشار و اعمال خشونت و برهم زدن تمایلات طبیعی فرزندان مبدل می سازد و موجب ایجاد نفرت نسبت به درس می شود.

دوست درس خوان

بسیاری از دانش آموزان در تنهایی، حال و حوصله درس خواندن ندارند؛ زود خسته می شوند یا گرفتار چرت و کسالت می شوند. اگر تو از این دسته افرادی، بهتر است دوست و همراه مناسبی برای خود دست و پا کنی تا با یکدیگر به مطالعه و مباحثه بپردازید. البته باید مراقب باشی که این کار به جای افزایش سرعت و پیشرفت کار، خدای نخواسته باعث سرگرمی و اتلاف بیشتر وقت تو نشود.

سرعت متناسب و تمرکز حواس

اگر به فرزندان خود بیاموزیم که وقتی مشغول درس خواندن می شوند تمامی توجه خود را مصروف آن کنند و با سرعت متناسب و تمرکز حواس آن را به پایان برسانند، درس برای آنها شیرین خواهد شد؛ زیرا کندی ها و وقت کشی ها در خلال مطالعه، موجب طولانی شدن تکالیف و خستگی می شود. وقتی فرزندانمان از درس خواندن بهتر نتیجه بگیرند به عمل خود متکی می شوند و با امیدواری به کار می پردازند.

روحیات دانش آموزان

دانش آموزان در سال های حساسی هستند و غالبا روحیه شکننده و ظریفی دارند. با حرف ها و کنایه های خود، آنها را آزرده نسازیم. سعی کنیم روحیات، احساسات و عواطف شاگردان خود را درک کنیم و به آن احترام بگذاریم. در برخورد با دانش آموزان خطاکار، روحیه عفو و اغماض را پیشه کنیم و هرگز آنها را به عذرخواهی از خود و هر کار دیگری که برای آنها سرافکندگی در پی داشته باشد، مجبور نکنیم.

مقام معلم

مقام تربیت و آموزگاری دارای منزلتی معنوی است که باید با عشق و ایمان به آن پرداخت. این شغل چنان والاست که هرگز نباید آن را با مادیات مقایسه کرد. کسی که عهده دار این مسئولیت بزرگ است می داند که آثار کار او ـ خوب یا بد ـ در نهاد انسان ها و نسل به نسل باقی خواهد ماند و میوه های تلخ یا شیرین بذری که به دست او افشانده می شود، سال های سال کام جامعه را تلخ یا شیرین خواهد کرد.

بهترین شیوه

در مجموع باید پذیرفت انسان موجودی نیست که با اعمال فشار و توقعات غیرمنطقی به رشد و تعالی برسد؛ زیرا اساسا رشد چیزی نیست که اجبار بردار باشد. پس هر حرکت مطلوبی در قبال فرزندانمان، زمانی می تواند درست باشد که تمامی مقدماتش به خوبی فراهم آمده باشد. بهترین شیوه این است که با شناخت استعداد و توانایی بچه ها و نیز با بهره گیری از راهنمایی مشاوران آینده خوبی برای آنها ترسیم کنیم و با استفاده از ابزار محبت و توجیهات قانع کننده و رفاقت کردن با آنان آنها را به آینده خویش امیددار و دلگرم کنیم.

در نظر داشتن اهداف بلند

سعی کنید از همین حالا، در هر کلاس و مقطعی هستید، اهداف بلندی برای آینده علمی خود در نظر بگیرید و با خود عهد کنید که تا رسیدن به آن اهداف از پا ننشینید.

برنامه ریزی

هر چه در سطح تحصیلی بالاتری قرار داشته باشید برنامه ریزی درسی برای شما ضروری تر است. چون هم با حجم بیشتر و مشکل تر متون درسی مواجهید و هم مسئولیت ها و وظایف سنگین تری بر عهده دارید. اگر تجربه موفقی در برنامه ریزی ندارید، همین امروز به افرادی که در این زمینه سررشته دارند مراجعه و تمرین نظم و برنامه ریزی را آغاز کنید.

غافل نشدن از کلاس

موقع حضور در کلاس، سعی کنید با تمام وجود در کلاس باشید و تمرین کنید که دچار حواس پرتی و غفلت از مباحث کلاس نشوید. پرسش و پاسخ در کلاس می تواند تمرکز حواس شما را در کلاس تضمین کند.

برخورد مسئولانه با درس

دوران تحصیل برای بیشتر شما جوانان فرصت بسیار خوبی است، زیرا همه امکانات آموزشی و پرورشی جامعه، خانه و مدرسه در اختیار شماست تا برای خود توشه ای بیندوزید. بنابراین باید قدر این اوقات را بدانید و حال که کمترین بار مسئولیت بر دوش شماست، با حرص و شتاب به اندوختن دانش و اخلاق و تجربه بپردازید و اگر چنین نکنید و فقط از دیگران انتظار داشته باشید و ضعف ها را به این و آن مربوط بدانید و به این بهانه تنبلی کنید، با حسرت و پشیمانی دست به گریبان خواهید شد و راه جبرانی نیز وجود نخواهد داشت.

جلوگیری از انباشته شدن درس ها

درس ها را از ابتدا همپای کلاس، خوب بخوانید. اگر قبل از ورود به کلاس، درس مورد نظر مرور شود، به طور طبیعی سئوالاتی در ذهن ایجاد می شود که دانش آموز را برای توجه به درس و فهمیدن آن آماده تر می سازد. پس از درک مطلب در کلاس و رفع ابهام ها با حداقل تمرین مطلب به حافظه انسان سپرده می شود و می توان آن را به صورت خلاصه، کوتاه و منظم در دفتر خود ثبت و نگهداری و هر از چند گاهی آن را مرور کرد. با این شیوه می توان به آسانی برای امتحان آماده شد.

اجتناب از حواس پرتی

باید در کلاس نیز از حواس پرتی اجتناب کرد و عواملی که دقت و توجه را کاهش می دهد از خود دور ساخت. مسایل علمی به گونه ای است که اگر شنونده در جلسه درس به گفته های استاد و معلم توجه نکند ارتباط میان مطالب در ذهن او از هم گسسته، و فهم عمیق و منسجم آنها ناممکن می شود.

دوری از دوستان مزاحم

سعی کنید با افرادی که دوست دارند در کلاس با گفتگو، شوخی و سرگرمی شما را از توجه به درس بازدارند، یا در بیرون از کلاس و مدرسه اوقات شما را به بیهودگی تلف کنند همنشین نشوید. اگر از همان آغاز، زمینه های ایجاد دوستی های بیش از حد را با این گونه اشخاص فراهم نکنید، بعدا مجبور نخواهید بود که خسارت ها و پی آمدهای منفی رفاقت با آنها را تحمل کنید و دیگر از آنها تأثیر نخواهید پذیرفت و به علت رودربایستی، گرفتار خطاهای گوناگون نخواهید شد.

پاکیزگی

کتاب ها، دفترها و وسایل خود را تا پایان سال، پاکیزه و زیبا نگه دارید. استفاده از کتاب ها و وسایل نامرتب و کثیف در روحیه شما اثر منفی می گذارد و تماس با آنها موجب کسالت می شود و اثر نامطلوبی در روند یادگیری شما خواهد داشت.

صرفه جویی

در زندگی معقول مصرف کنید. از استفاده نابه جا و غلط از امکانات بپرهیزید. متأسفانه بخش شایان توجهی از دارایی جامعه ما به علت عدم بهره گیری صحیحِ عده ای نابود می شود. در حالی که از سوی دیگر عده ای حتی به حداقل مایحتاج خود نیز دسترسی ندارند.

ساده پوشی و زندگی بی آلایش

نیروی فکر و ذهن خود را در وادی پوچ خود آرایی و مدگرایی تباه نکنید. روح کنجکاوی، کمال خواهی، تنوع طلبی و نوگرایی خود را صرف لباس و خوشگذرانی نکنید. رشد و کمال را در علم، ایمان، اخلاق، و فضایل واقعی انسان جستجو کنید. دانش آموز یا دانشجوی ساده پوش، تمییز و سخت کوش آینده ای بسیار امیدوارکننده تر از کسی دارد که همت خود را مصروف جمال ظاهری و رفاه جسمانی می کند.

دردمندی و احساس مسئولیت اجتماعی

از بی اعتنایی به سرنوشت جامعه و سر در لاک خود فرو بردن بپرهیزید. در مورد محیط اطراف خود حساس باشید و در جهت دهی و سامان بخشی به امور مشارکت کنید. اگر امروز از حضور فعالانه در اجتماع و دخالت در سرنوشت خویش خودداری کنید، فردا نیز چنین منشی خواهید داشت. بکوشید از خودگرایی و خودخواهی فاصله بگیرید و همواره منافع خود را در مصالح و منافع کل جامعه جستجو کنید.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم مهر 1390ساعت 9:6  توسط جورکش  |